TAJUK 6

TAJUK 6 Demokrasi Berparlimen •Konsep demokrasi berparlimen •Pilihan raya •Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia DEMOKRASI...

122 downloads 158 Views 105KB Size
TAJUK 6 Demokrasi Berparlimen •Konsep demokrasi berparlimen •Pilihan raya •Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia

DEMOKRASI BERPARLIMEM Demokrasi:  Istilah demokrasi : Yunani – Demokratia: Demos (rakyat) + Kratia (pemerintah)  Prinsip demokrasi  kebebasan  Berkerajaan sendiri“Kerajaan oleh rakyat, dari rakyat dan untuk”  Penyertaan rakyat dalam proses pembuatan keputusan.  Sistem kerajaan berperwakilan – wakil dipilih oleh rakyat melalui satu sistem pemilihan  Terbahagi kepada demokrasi langsung dan tidak langsung Ciri-ciri demokrasi berparlimen:  Pembentukan kerajaan berasaskan persetujuan ramai  Pemerintahan negara dijalankan secara perwakilan  Rakyat mengambil bahagian dalam pemerintahan melalui wakil-wakil yang dipilih dalam pilihanraya

PERBEZAAN DI ANTARA SISTEM DEMOKRASI BERPARLIMEN DAN BERPRESIDEN Demokrasi berparlimen (Malaysia) • Pengundi/rakyat memilih wakil rakyat untuk Dewan Rakyat dan Dewan Undangan Negeri (DUN) yang akan membentuk kerajaan. Perdana Menteri dilantik oleh Yang diPertuan Agong daripada kalangan wakil rakyat

Demokrasi berpresiden (US) • Perbezaan dengan sistem berpresiden (seperti di US) : rakyat memilih /mengundi dalam dua pilihanraya secara berasingan untuk memilih ketua Eksekutif iaitu Presiden dan ahli-ahli dewan perundangan.

DEMOKRASI BERPARLIMEN Ciri Demokrasi Berparlimen di Malaysia  Raja berperlembagaan – kuasa YDPA oleh perlembagaan  Perlembagaan – garis panduan pemerintahan  Pilihan raya – penglibatan rakyat untuk menjadi wakil rakyat  Badan perundangan – Dewan Rakyat dan Dewan Negara  Badan pelaksana – Kabinet sebagai penggubal dasar dan menjalankan dasar  Badan kehakiman – mentafsir undang-undang dan menjaga keadilan  Parti-parti politik – ruang untuk rakyat bersuara dan memperjuangkan hak

DEMOKRASI BERPARLIMEN Pelaksanaan di Malaysia  Berasaskan amalan Westminster, England  Sistem kerajaan yang dipilih secara bebas • oleh rakyat melalui pilihan raya • Ciri demokrasi – pilihan raya umum 5 tahun sekali • Melalui pilihan raya rakyat mempunyai hak dan kebebasan untuk memilih wakil di peringkat persekutuan dan negeri • Rakyat berhak menyuarakan pendapat/kehendak melalui wakil rakyat

PILIHAN RAYA

PARLIMEN

PILIHANRAYA  Pilihan raya – ciri utama demokrasi  Mekanisme yang membolehkan rakyat menukar kerajaan secara aman  Tun Muhammad Salleh Abas - syarat-syarat pilihan raya bersih dan bebas :  Pilihan raya hendaklah dijalankan oleh satu badan yang bebas dan dipercayai oleh rakyat;  Undang-undang pilihan raya hendaklah berasaskan kepada keadilan, di samping memastikan perkara-perkara yang tidak baik tidak dilakukan;  Segala pertelingkahan mestilah diselesaikan dengan segera oleh sebuah mahkamah yang dikhususkan untuk mengadili kes-kes sedemikian.

PILIHAN RAYA DI MALAYSIA  Setiap lima tahun.  Pada dasarnya melalui pilihan raya rakyat boleh memilih wakil-wakil untuk memerintah sama ada di peringkat persekutuan atau negeri  System pilihan raya yang diamalkan adalah berasaskan kelebihan suara mudah ( simple majority, first past-the-post).  3 pihak terlibat : badan pengendali pilihan raya, calon bertanding dan pengundi.  Pilihan raya telah diadakan sebanyak 12 kali – sejak 1955 (sebelum kemerdekaaan) dan terakhir 2008.

PILIHAN RAYA DI MALAYSIA Pilihan raya Umum • 5 tahun sekali ATAU “sampai cukup edah dari segi undangundang • Pilihan raya Parlimen boleh serentak atau berasingan dengan DUN • Tempoh 60 hari selepas Parlimen bubar

Pilihan raya Kecil  Berlaku “KEKOSONGAN” kerusi wakil rakyat atau ahli DUN atau Parlimen ATAU keputusan tidak sah  Tempoh 60 hari di Semenanjung dan 90 hari di Sabah dan Sarawak

Kawasan pilihan raya -DUN dan Parlimen -Seorang wakil sahaja -Berdasarkan persempadanan kawasan -Jumlah kawasan berubah-ubah (Pilihan raya 2008 -222 kerusi Parlimen)

PILIHAN RAYA DI MALAYSIA CALON • Warganegara berumur 21 tahun ke atas • Mastatutin tetap di dalam kawasan pilihanraya • Berdaftar dengan SPR • Sempurna akal dan tidak muflis  Atas nama parti politik atau perseorangan (bebas)  Wang pertaruhan RM10 ribu (Parlimen) dan RM5 ribu (DUN)

• Tiada jawatan bergaji dalam perkhidmatan awam • Tidak disabit dengan kesalahan oleh mahkamah dan dihukum penjara 12 bulan atau denda RM2000 serta tiada pengampunan

Hilang hak jika: Tidak sempurna akal Hukuman penjara dan hukuman mati

PILIHAN RAYA Keputusan Pilihan Raya

Petisyen Pilihan Raya

• Parti yang menang majoriti bentuk kerajaan • Dokumen pilihan raya disimpan selama 6 bulan – hanya boleh dibuka atas arahan hakim

• 21 hari selepas keputusan rasmi • Pelanggaran undangundang dan peraturan pilihan raya • Calon hilang kelayakan • Arahan mahkamah

Penyata Perbelanjaan  Perlu diserah dalam tempoh 31 hari selepas keputusan diwartakan  Tidak boleh bertanding jika tidak hantar

Proses Pilihan Raya Malaysia Parlimen dibubarkan (60/90 hari) hari penamaan calon

manifesto

kempen (7-15 hari) hari pengundian – undi rahsia – kertas undi (X)– undi pos pengiraan undi keputusan diumumkan

SURUHANJAYA PILIHANRAYA (SPR) - Badan pentadbir pilihanraya - Perkara 114 Perlembagaan Persekutuan: Peranan SPR • mengurus dan mentadbir pilihanraya • menjalankan pilihanraya bebas dan adil OBJEKTIF SPR: • Memelihara, Mengawasi Dan Mengekalkan Sistem Pemerintahan Demokrasi Berparlimen Di Malaysia Menerusi Pilihan Raya Yang Adil Dan Saksama

SURUHANJAYA PILIHANRAYA (SPR) Fungsi • mempersempadankan bahagian-bahagian pilihanraya • menjalankan pendaftaran pemilih dan penyemakan daftar pemilih • menjalankan pilihanraya, sama ada pilihanraya umum atau pilihanraya kecil • Membuat peraturan tertentu dalam menjalankan tugas-tugas berkaitan

SURUHANJAYA PILIHANRAYA (SPR) Ahli (7 orang) (Selepas pindaan 2002) • diketuai oleh seorang pengerusi, seorang timbalan pengerusi, lima orang ahli lain termasuk 2 daripada Sabah dan Sarawak • dilantik oleh YDPA setelah berunding dengan MRR Syarat kelayakan • berumur tidak lebih 66 tahun (Pindaan 2007) • tidak muflis • tidak memegang jawatan bergaji lain • bukan mana-mana ahli politik (Parlimen atau DUN) Dibantu oleh kakitangan pentadbiran Persekutuan dan Negeri)  Ahli SPR boleh memegang jawatan sehingga berumur 66 tahun  boleh meletakkan jawatan pada bila-bila masa dengan menulis surat kepada YDPA.