Dr Murni TAJUK 6 (1)

19/10/2015 TAJUK 6 DEMOKRASI BERPARLIMEN Dr Murni Wan Mohd Nor SINOPSIS TOPIK • Konsep • Demokrasi • Demokrasi berparl...

0 downloads 72 Views 278KB Size
19/10/2015

TAJUK 6 DEMOKRASI BERPARLIMEN Dr Murni Wan Mohd Nor

SINOPSIS TOPIK • Konsep • Demokrasi • Demokrasi berparlimen • Pilihan raya • Jenis pilihanraya • Ciri pilihan raya bebas • Pilihan raya di Malaysia • Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia

HASIL PEMBELAJARAN • Menerangkan konsep demokrasi berparlimen • Memahami amalan demokrasi berparlimen di Malaysia • Memerihalkan peranan institusi utama dalam sistem

demokrasi berparlimen • Menghuraikan perjalanan sistem pilihan raya di Malaysia • Menyedari kepentingan pilihan raya di Malaysia

1

19/10/2015

KONSEP DEMOKRASI

KONSEP DEMOKRASI Demokrasi: • Istilah demokrasi berasal daripada Yunani – Demokratia: Demos (rakyat) + Kratia/kratos (pemerintah) = “pemerintahan oleh rakyat” • Sistem kerajaan berperwakilan – wakil dipilih oleh rakyat melalui satu sistem pemilihan Prinsip demokrasi – “kebebasan” • Bebas daripada tekanan atau campur tangan pihak lain • Bersuara, berpersatuan, sama rata, kehakiman dll • Hak individu dan masyarakat

KONSEP DEMOKRASI • Berkerajaan sendiri “Kerajaan oleh rakyat, dari rakyat dan

untuk” • Penyertaan rakyat dalam proses pembuatan keputusan. • Sistem kerajaan berperwakilan – wakil dipilih oleh rakyat

melalui satu sistem pemilihan • Dua jenis demokrasi:• Demokrasi berparlimen • Demokrasi berpresiden

2

19/10/2015

KONSEP DEMOKRASI Ciri-ciri demokrasi berparlimen: • Pembentukan kerajaan berasaskan persetujuan ramai • Pemerintahan negara dijalankan secara perwakilan • Rakyat mengambil bahagian dalam pemerintahan melalui wakil-wakil yang dipilih dalam pilihanraya

KONSEP DEMOKRASI

PERBEZAAN DI ANTARA SISTEM DEMOKRASI BERPARLIMEN DAN BERPRESIDEN Demokrasi berparlimen (Malaysia) • Rakyat memilih wakil rakyat untuk Dewan Rakyat dan Dewan Undangan Negeri (DUN) yang akan membentuk kerajaan. • Perdana Menteri dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong daripada kalangan wakil rakyat (dipilih secara tidak langsung oleh rakyat)

Demokrasi berpresiden (Amerika Syarikat) • Rakyat memilih /mengundi dalam dua pilihanraya secara berasingan untuk memilih • Ketua Eksekutif iaitu Presiden (dipilih secara langsung oleh rakyat) • Ahli-ahli dewan perundangan.

3

19/10/2015

KONSEP DEMOKRASI DEMOKRASI BERPARLIMEN

DEMOKRASI BERPRESIDEN

PENGUNDI

PENGUNDI

PERUNDANGAN/ AHLI PARLIMEN PERUNDANGAN

EKSEKUTIF

PM

PRESIDEN

DEMOKRASI BERPARLIMEN DI MALAYSIA • Perlembagaan – garis panduan pemerintahan • Raja berperlembagaan – kuasa YDPA berdasarkan

perlembagaan • Pilihan raya • penglibatan rakyat untuk menjadi wakil rakyat • Rakyat berhak menyuarakan pendapat/kehendak melalui wakil rakyat • pilihan raya umum 5 tahun sekali • Badan perundangan – Dewan Rakyat dan Dewan Negara • Badan pelaksana – Kabinet sebagai penggubal dasar dan

menjalankan dasar • Badan kehakiman – mentafsir undang-undang dan menjaga

keadilan • Parti-parti politik – platform/medium untuk rakyat bersuara dan

memperjuangkan hak

DEMOKRASI BERPARLIMEN DI MALAYSIA • Berasaskan amalan Westminster, England • membentuk KERAJAAN yang dipilih oleh rakyat untuk RAKYAT • rakyat mempunyai hak dan kebebasan untuk memilih wakil di peringkat

persekutuan dan negeri melalui pilihan raya • Pilihan raya diadakan untuk memilih negeri (DUN) dan pusat (Parlimen) • Sistem kerajaan yang dipilih secara bebas oleh rakyat melalui pilihan raya

Kerajaan pilih alli Parlimen

Rakyat pilih kerajaan

PM

4

19/10/2015

PILIHANRAYA • Pilihan raya – ciri utama demokrasi • Mekanisme yang membolehkan rakyat menukar kerajaan

secara aman Syarat-syarat pilihan raya bersih dan bebas : • Pilihan raya perlu dijalankan oleh satu badan yang bebas dan dipercayai oleh rakyat; • Undang-undang pilihan raya hendaklah berasaskan kepada keadilan, dan memastikan perkara-perkara yang tidak baik tidak dilakukan; • Segala pertelingkahan mestilah diselesaikan dengan segera oleh sebuah mahkamah yang dikhususkan untuk mengadili kes-kes sedemikian.

PILIHAN RAYA DI MALAYSIA • Setiap lima tahun. • Melalui pilihan raya rakyat boleh memilih wakil-wakil

untuk memerintah sama ada di peringkat persekutuan atau negeri • Sistem pilihan raya yang diamalkan adalah berasaskan kelebihan suara mudah (simple majority). • 3 pihak terlibat : badan pengendali pilihan raya, calon bertanding dan pengundi. • Pilihan raya telah diadakan sebanyak 13 kali – sejak 1955 (sebelum kemerdekaaan) dan terakhir 2013.

PILIHANRAYA PILIHAN RAYA UMUM

PILIHAN RAYA KECIL

• 5 tahun sekali ATAU “sampai

• Berlaku “KEKOSONGAN” kerusi

cukup edah dari segi undangundang • Pilihan raya Parlimen boleh serentak atau berasingan dengan DUN

wakil rakyat atau ahli DUN atau Parlimen • ATAU keputusan tidak sah

Kawasan pilihan raya DUN dan Parlimen Seorang wakil sahaja Berdasarkan persempadanan kawasan Jumlah kawasan berubah-ubah (Pilihan raya 2013 222 kerusi Parlimen)

5

19/10/2015

PILIHAN RAYA DI MALAYSIA CALON • Warganegara berumur 21 • • • • •

tahun ke atas Mastatutin tetap di dalam kawasan pilihanraya Berdaftar dengan SPR Sempurna akal dan tidak muflis Tiada jawatan bergaji dalam perkhidmatan awam Tidak disabit dengan kesalahan oleh mahkamah dan dihukum penjara 12 bulan atau denda RM2000 serta tiada pengampunan

-Atas nama parti politik atau perseorangan (bebas) -Wang pertaruhan RM10 ribu (Parlimen) dan RM5 ribu (DUN)

Hilang hak jika: • Tidak sempurna akal • Hukuman penjara dan hukuman mati

PILIHANRAYA Keputusan Pilihan Raya • Parti yang menang majoriti bentuk kerajaan • Dokumen pilihan raya disimpan selama 6 bulan – hanya boleh dibuka atas arahan hakim

Petisyen Pilihan Raya • 21 hari selepas keputusan rasmi • Pelanggaran undangundang dan peraturan pilihan raya • Calon hilang kelayakan • Arahan mahkamah

Penyata Perbelanjaan • Perlu diserah dalam tempoh 31 hari selepas keputusan diwartakan • Tidak boleh bertanding jika tidak hantar

SURUHANJAYA PILIHANRAYA (SPR) • Badan pentadbir pilihanraya

- Perkara 114 Perlembagaan Persekutuan: • Peranan SPR • mengurus dan mentadbir pilihanraya • menjalankan pilihanraya bebas dan adil • OBJEKTIF SPR: • Memelihara, Mengawasi Dan Mengekalkan Sistem Pemerintahan Demokrasi Berparlimen Di Malaysia Menerusi Pilihan Raya Yang Adil Dan Saksama

6

19/10/2015

SURUHANJAYA PILIHANRAYA (SPR) Fungsi • mempersempadankan bahagian-bahagian pilihanraya Parlimen dan Negeri setiap tidak kurang daripada 8 tahun selepas tarikh siapnya urusan kajian dan persempadanan semula yang terdahulu • menjalankan pendaftaran pemilih dan penyemakan daftar pemilih • menjalankan pilihanraya umum, sama ada pilihanraya umum atau pilihanraya kecil • Membuat peraturan tertentu dalam menjalankan tugastugas berkaitan

SURUHANJAYA PILIHANRAYA (SPR) Jumlah ahli - 7 orang (pindaan terkini) • diketuai oleh seorang pengerusi, seorang timbalan pengerusi dan lima ahli lain (termasuk ahli daripada Sabah dan Sarawak) • dilantik oleh YDPA setelah berunding dengan MRR Syarat kelayakan • berumur tidak lebih 66 tahun • tidak muflis • tidak memegang jawatan bergaji lain • bukan mana-mana ahli politik (Parlimen atau DUN) Dibantu oleh kakitangan pentadbiran Persekutuan dan Negeri) • Ahli SPR boleh memegang jawatan sehingga berumur 66 tahun • boleh meletakkan jawatan pada bila-bila masa dengan menulis surat kepada YDPA.

FIKIRKAN… • Sejauhmanakah anda memahami sistem demokrasi yang

diamalkan di Malaysia? • Apakah kepentingan sistem demokrasi berparlimen? • Apakah pandangan anda terhadap pelaksanaan sistem

demokrasi berparlimen di Malaysia?

7